Zelgniewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zelgniewo
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat pilski
Gmina Kaczory
Strefa numeracyjna (+48) 67
Kod pocztowy 64-812
SIMC 0526593
Położenie na mapie gminy Kaczory
Mapa lokalizacyjna gminy Kaczory
Zelgniewo
Zelgniewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zelgniewo
Zelgniewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Zelgniewo
Zelgniewo
Położenie na mapie powiatu pilskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pilskiego
Zelgniewo
Zelgniewo
Ziemia53°11′17″N 16°57′12″E/53,188056 16,953333

Zelgniewowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory. Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Żeligniew[1].

Wieś królewska Zeligniewo należała do starostwa ujskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego[2].

Po raz pierwszy wzmiankowana w 1430 r. (według Kozierowskiego i Haładynowicza). Początkowo wieś stanowi własność prywatną, następnie wykupiona staje się wsią królewską i należy do starostwa ujskiego, a w XVIII w. stanowi odrębne starostwo zelgniewskie. W 1511 r. obszar upraw obejmował 40 łanów, lecz w 1618 już tylko 7 łanów. W 1653 r. wieś zamieszkiwało 16 kmieci i 16 wolnych. W 1695 było 8 kmieci i 5 wolnych. W 1773 r. istniał folwark o nieznanym areale, wówczas wieś uprawiała 15,5 łana. Od 1565 r. działała karczma, a od 1578 pierwszy rzemieślnik - w 1773 pięciu. Powyższe dane historyczne pochodzą z opracowania "Osadnictwo historycznej krajny 1511-1772" autorstwa P. Szafran, wydanego w Gdańsku w 1961 r.

Według pruskiego spisu ludności Prus Królewskich sporządzonego w latach 1772-1773 wieś oraz obszary przylegające zamieszkiwało 41 rodzin. Rejestr wskazuje rodziny polskie (pisownia oryginalna): Bartoszek, Biallas, Czapa, Czulka, Gomulka, Kowalczyk, Kowiezk, Kreika, Kupizk, Lubeltzky, Masgay, Nowakowski, Nowak, Novok, Oskowski, Rakowski, Robaschek, Skotarek, Tumkowa (wdowa), Welnitz. Inwentaryzacja gruntów wsi Zelgniewo (Selgenau) przeprowadzona przez administrację pruską w 1827 r. ujawnia jako użytkowników gruntów osoby o nazwiskach Cichowski, Fritz, Glander, Hamling, Heymann, Kowalski, Krüger, Kupich, Kusig, Masgay, Nehring, Nowacki, Politicki, Prell, Radkes, Tischler, Wojahn.

W okresie zaborów wieś nosiła nazwę Selgenau. Od 19 marca 1938 r. w Berlinie istnieje ulica o nazwie Selgenauer Weg (Berlin - Rudow).

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Zelgniewo”[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego. Wioska liczy około 500 mieszkańców. W 1981 roku dokonano poświecenia nowo powstałej Kaplicy pw. św. Rafała Archanioła, której inicjatorem był ks. kan. mgr Jerzy Ptach, proboszcz parafii śmiłowskiej. W latach 1984 - 1990 w Zelgniewie istniał Zespół Muzyczno - Wokalny w składzie: Jan Maćkowiak (gitara solowa), Henryk Ciepuch (gitara basowa), Krzysztof Szykowny (perkusja), którego członkowie zostali laureatami Wojewódzkiego Przeglądu Zespołów Amatorskich.W miejscowości od 1926 roku funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna, której prezesem od 2011 roku jest Krzysztof Burza.

W Zelgniewie od 2003 r. istnieje Klub sportowy ZKS Zelgniewo. Do 2011 roku we wsi funkcjonowała Szkoła Podstawowa, której dyrektorami byli: Brunon Matuszczak, Eugenia Maćkowiak, Krystyna Koc i Dorota Kończak.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M. Karaś, O staropolskich imionach dwuczłonowych zachowanych w nazwach miejscowych, [w:] Onomastica, r. II, z. 2, Wrocław 1956
  2. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 242.
  3. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 20. ISBN 83-87424-77-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]