Zespół Waterhouse’a-Friderichsena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zespół Waterhouse’a-Friderichsena
Ilustracja
Zdjęcie przedstawiające obustronną martwicę krwotoczną nadnerczy w przebiegu zespołu Waterhouse’a-Friderichsena.
ICD-10 A39.1
Meningokokowe krwotoczne zapalenie nadnerczy
ICD-10 E35.1
Zaburzenia czynności nadnerczy w schorzeniach sklasyfikowanych gdzie indziej

Zespół Waterhouse’a-Friderichsena (ang. Waterhouse-Friderichsen syndrome, WFS) – zespół objawów spowodowanych masywnym, zazwyczaj obustronnym krwotokiem do nadnerczy w przebiegu posocznicy, najczęściej wywołanej przez Neisseria meningitidis[1][2]. Choroba ta przebiega piorunująco i potrafi doprowadzić do śmierci w ciągu kilku godzin[3].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Klasycznie objawy zespołu Waterhouse’a-Friedrichsena występują w przebiegu posocznicy meningokokowej; także posocznica pneumokokowa może przebiegać z ostrą niewydolnością nadnerczy (w takim przypadku większość przypadków WFS występuje u osób z asplenią)[1][4][5]. W ciągu dwóch pierwszych dekad XXI wieku dowiedziono, że Staphylococcus aureus, pałeczka ropy błękitnej i inne patogeny mogą wywołać posocznicę z przełomem nadnerczowym i WFS[6][7][8] oraz że przyczyną tej choroby może być zespół wstrząsu toksycznego wywołany przez paciorkowce grupy A[9].

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

W zespole Waterhouse’a-Friedrichsena obok objawów posocznicy występują objawy przełomu nadnerczowego, czyli ostrej niewydolności kory nadnerczy: znaczne osłabienie, nudności, wymioty, biegunka, tachykardia, obniżenie ciśnienia tętniczego i wstrząs[2][10]. Krzepnięcie wewnątrznaczyniowe objawia się rozległymi wylewami krwi w skórze[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zespół jako pierwsi opisali niezależnie od siebie angielski lekarz Rupert Waterhouse (1873–1958)[11] w roku 1911 i duński pediatra Carl Friderichsen (1886–1979)[12] w 1918 roku[1].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie zespołu Waterhause’a-Friderichsena polega na stosowaniu dużych dawek kortykosteroidów i leczeniu zakażenia, które jest jego przyczyną[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Yukiko Hata i inni, An autopsy case of pneumococcal Waterhouse-Friderichsen syndrome with possible functional asplenia/hyposplenia, „International Journal of Clinical and Experimental Pathology”, 8 (6), 2015, s. 7518–7525, ISSN 1936-2625, PMID26261663, PMCIDPMC4525997 [dostęp 2018-06-30].
  2. a b c Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2017. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2017, s. 1361. ISBN 978-83-7430-517-4.
  3. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Abhinav Agrawal i inni, Fatal Waterhouse-Friderichsen syndrome due to Serotype C Neisseria meningitidis in a young HIV negative MSM (men who have sex with men)., „BMJ Case Reports”, 2014, 2014, DOI10.1136/bcr-2014-206295, ISSN 1757-790X, PMID25267809, PMCIDPMC4180563 [dostęp 2018-06-30].
  4. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Andrew J. Hale i inni, Fatal purpura fulminans and Waterhouse-Friderichsen syndrome from fulminant Streptococcus pneumoniae sepsis in an asplenic young adult, „IDCases”, 6, 2016, s. 1–4, DOI10.1016/j.idcr.2016.08.004, ISSN 2214-2509, PMID27583208, PMCIDPMC4995527 [dostęp 2018-06-30].
  5. S. Doherty, Fatal pneumococcal Waterhouse-Friderichsen syndrome, „Emergency Medicine (Fremantle, W.A.)”, 13 (2), 2001, s. 237–239, ISSN 1035-6851, PMID11482865 [dostęp 2018-06-30].
  6. Patricia V. Adem i inni, Staphylococcus aureus sepsis and the Waterhouse-Friderichsen syndrome in children, „The New England Journal of Medicine”, 353 (12), 2005, s. 1245-51, DOI10.1056/NEJMoa044194, PMID16177250.
  7. Lee Marie Tormos, Cynthia A. Schandl, The significance of adrenal hemorrhage: undiagnosed Waterhouse-Friderichsen syndrome, a case series, „Journal of Forensic Sciences”, 58 (4), 2013, s. 1071–1074, DOI10.1111/1556-4029.12099, ISSN 1556-4029, PMID23458363 [dostęp 2018-06-30].
  8. A.F.N. Heitz i inni, A rare case of Waterhouse- Friderichsen syndrome during primary Varicella zoster infection, „The Netherlands Journal of Medicine”, 75 (8), 2017, s. 351–353, ISSN 1872-9061, PMID29219830 [dostęp 2019-04-27].
  9. P.C. Karakousis i inni, Waterhouse-Friderichsen syndrome after infection with group A streptococcus, „Mayo Clinic Proceedings”, 76 (11), 2001, s. 1167–1170, DOI10.4065/76.11.1167, ISSN 0025-6196, PMID11702906 [dostęp 2018-06-30].
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Alka Sonavane i inni, Waterhouse-friderichsen syndrome in an adult patient with meningococcal meningitis, „Indian Journal of Dermatology”, 56 (3), 2011, s. 326–328, DOI10.4103/0019-5154.82496, ISSN 1998-3611, PMID21772601, PMCIDPMC3132917 [dostęp 2018-06-30].
  11. R. Waterhouse: A case of suprarenal apoplexy. Lancet, 577–578 (1911).
  12. C. Friderichsen: Nebennierenapoplexie bei kleinen Kindern. Jahrb. Kinderheilk 87, 109–125 (1918).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.