Zespół staromiejski Torunia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zespół Staromiejski Torunia[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Panorama Zespołu Staromiejskiego, 2018 rok
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 835
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1997
na 21. sesji
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Stare Miasto
Stare Miasto
Ziemia53°00′41,112″N 18°36′41,903″E/53,011420 18,611640
Stare Miasto zaznaczone zostało kolorem żółtym, Nowe Miasto niebieskim
Stare Miasto - widok z katedry

Zespół Staromiejski Torunia – najstarsza część Torunia, składająca się ze Starego Miasta, Nowego Miasta i zamku krzyżackiego.

Historia wpisów[edytuj | edytuj kod]

Logo Nazwa Data wpisu Źródło
Obiekt zabytkowy znak.svg Rejestr zabytków 29 grudnia 1952 [1]
Pomnik Historii logo.svg Pomnik historii 16 września 1994 [2]
Flag of UNESCO.svg Lista światowego dziedzictwa UNESCO 4 grudnia 1997 [3]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności Zespołu Staromiejskiego na przestrzeni lat[4][5]:

Stare Miasto[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Stare Miasto (Toruń).

Powstało po 1233 roku na miejscu starej osady. Położone nad Wisłą, zostało rozplanowane na rzucie nieumiarowego pięcioboku, ograniczonego dzisiejszymi ulicami: Pod Krzywą Wieżą, Fosa Staromiejska, Podmurna, Bulwar Filadelfijski. Na Starym Mieście znajduje się większość najcenniejszych zabytków Torunia[6].

Ulice[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wybrane zabytki na terenie Starego Miasta[7]:

Nowe Miasto[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Nowe Miasto (Toruń).

W 1264 roku, na mocy przywileju lokacyjnego, zostało założone Nowe Miasto Toruń. Nowe miasto było odrębnym ośrodkiem miejskim z własną Rada i Ławą[8].

Ulice[edytuj | edytuj kod]

  • Browarna
  • Dominikańska
  • św. Jakuba
  • Królowej Jadwigi
  • Jęczmienna
  • św. Katarzyny
  • Małe Garbary
  • Międzymurze
  • Most Pauliński
  • Piernikarska
  • Prosta
  • Przedzamcze
  • Strumykowa
  • Sukiennicza
  • Szpitalna
  • Ślusarska
  • Wielkie Garbary
  • Wysoka
  • Zaułek Prosowy
  • Zaszpitalna

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wybrane zabytki na terenie Nowego Miasta[9]:

Zamek krzyżacki[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zamek krzyżacki w Toruniu.

Siedziba komtura, został wzniesiony w XIII wieku i rozbudowany w XIV i XV wieku. Zdobyty i zburzony przez mieszczan toruńskich po zwycięskim powstaniu przeciw zakonowi krzyżackiemu w 1454 roku. W następnych wiekach teren był bardzo zaniedbany. Dopiero w latach 1958-66 teren zamku odgruzowano. Ważną datą był rok 1966, czyli rocznica 500-lecia Pokoju Toruńskiego, która przyczyniła się do ostatecznego zabezpieczenia i zagospodarowania ruin zamku krzyżackiego jako pomnika Pokoju Toruńskiego[10].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konserwator - Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2017-10-13] (ang.).
  2. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 422)
  3. Toruń na liście UNESCO | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  4. http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155/Acta_Universitatis_Nicolai_Copernici_Nauki_Humanistyczno_Spoleczne_Historia-r1977-t11_(74)-s133-155.pdf
  5. Wayback Machine, web.archive.org, 10 stycznia 2017 [dostęp 2019-01-11] [zarchiwizowane z adresu 2017-01-10].
  6. Starówka - trasa długa | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  7. Toruń – oficjalna strona miejska
  8. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  9. Toruń – oficjalna strona miejska
  10. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  11. Wyniki naszego plebiscytu: oto siedem cudów Polski. Rzeczpospolita / Presspublica, 2007-09-20. [dostęp 2011-08-31].
  12. National Geographic.
  13. 10 najciekawszych miast według The Huffington Post. Jest Toruń! (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2015-05-01].
  14. https://www.torun.pl/pl/torun-pierwszym-z-7-cudow-polski