Zespół szpitalny Juliusz w Rybniku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zespół szpitalny Juliusz
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1462/92 z 07.05.1992[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Rybnik
Adres pomiędzy ulicami 3 Maja i Klasztorna
Powierzchnia użytkowa 1000 m²
Rozpoczęcie budowy 1868
Ukończenie budowy 1869
Położenie na mapie Rybnika
Mapa lokalizacyjna Rybnika
Zespół szpitalny Juliusz
Zespół szpitalny Juliusz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zespół szpitalny Juliusz
Zespół szpitalny Juliusz
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Zespół szpitalny Juliusz
Zespół szpitalny Juliusz
Ziemia50°05′28,18″N 18°32′35,77″E/50,091161 18,543269

Zespół szpitalny „Juliusz” – znajdujący się w Rybniku, pomiędzy ulicami 3 Maja i Klasztorną, dawny zespół szpitalny z przełomu XIX/XX wieku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zespół szpitalny Juliusz
Detale

Budowę szpitala zainicjował Juliusz Roger (1819-1865) – lekarz przyboczny na dworze księcia raciborskiego Wiktora I, a zarazem Królewski Radca Sanitarny.[2] Oprócz Juliusza Rogera do powstania szpitala w Rybniku przyczynili się także książę raciborski, powiat rybnicki, który finansował przedsięwzięcie i zapewnił transport i robotników, a także specjalnie utworzony Komitet zbierający dobrowolne składki po domach prywatnych. Wybudowany szpital otrzymał decyzją władz pruskich z 4 stycznia 1868 prawa korporacji, dzięki czemu mógł przyjmować dotacje i darowizny. Juliusz Roger nie doczekał otwarcia szpitala, gdyż zmarł na zawał serca w lesie koło Rudy (województwo śląskie) w 1865 roku.

Szpital został wybudowany w latach 1868-1869, zaś oficjalnie otwarto go w 1871 r. po tym jak na mocy uchwały walnego zebrania został przejęty przez Śląski Związek Rycerzy Maltańskich. W szpitalu znajdowało się na początku 80 łóżek i służbę pełniło 8 sióstr zakonnych św. Franciszka z Westfalii. W 1894 roku szpital dostał 40 000 marek, przekazanych przez diecezję Munster w Westfalii z kolekty kościelnej. Także miasto, powiat rybnicki i prywatni ludzie przekazali pieniądze na szpital, za które dokupiono dodatkowe grunty i wyposażono lepiej szpital. W 1894 roku przy szpitalu powstała osobna kaplica (pw. św. Juliusza), zaś kolejne budynki powstały w latach 1900 i 1901.

Podczas II wojny światowej szpital „Juliusz” znacznie ucierpiał, dlatego zaraz po wyzwoleniu Rybnika dr Franciszek Kubacki z gronem oddanych sprawie współpracowników zabrali się do uporządkowania zdewastowanego szpitala, gdzie wkrótce, choć w bardzo prymitywnych warunkach wykonywano poważne zabiegi chirurgiczne instrumentami pożyczonymi od lekarzy.

Po wojnie w okresie socjalizmu, szpital dalej pełnił swoją rolę jako Szpital Miejski przy ulicy Rewolucji Październikowej 18. Mieściły się tam oddziały Laryngologiczny, Okulistyczny i Dermatologiczny. Od strony ulicy Rewolucji Październikowej (dziś 3 Maja), na miejscu w którym kiedyś znajdowały się chlewnie sióstr Boromeuszek, dobudowano budynek w którym powstało Pogotowie Ratunkowe. Jako Szpital Miejski nr 1 istniał do 2000 roku, kiedy to wszystkie oddziały szpitalne zostały przeniesione do nowego szpitala w Orzepowicach. Od tego momentu obiekt stopniowo popadał w ruinę.

Obecnie kompleks składa się z czterech gmachów dawnego szpitala: najstarszych i największych Juliusz i Rafał, dawnego oddziału dermatologii i dobudowanego znacznie później budynku dawnego pogotowia ratunkowego. Oprócz tego kompleks uzupełnia kaplica pw. św. Juliusza.

Kaplica szpitalna pw. św. Juliusza

W 2009 roku zespół poszpitalny został podzielony przez dotychczasowego właściciela – Zarząd Województwa Śląskiego - i znalazł nowych właścicieli: większość obiektów przejęło Starostwo Powiatowe w Rybniku, zaś 16 kwietnia 2012 r. kaplicę pw. św. Juliusza przejęła Archidiecezja katowicka. Wymogiem nieodpłatnego przejęcia obiektów było przeznaczenie ich wyłącznie na cele społeczne, niekomercyjne. W 2012 roku Starostwo Powiatowe w Rybniku przekazało dwa najmniejsze budynki kompleksu nowym właścicielom: w budynku pogotowia ratunkowego powstała Szkoła Izby Rzemieślniczej, a w gmachu po dermatologii - domowe hospicjum z Rybnika i Stowarzyszenie Rodzicielstwa Zastępczego.[3] W marcu 2013 r. zabytkowa kaplica, oczekująca na remont ze strony Archidiecezji katowickiej, została ograbiona przez złomiarzy. Straty to ocynkowana blacha z dachu, mosiężne świeczniki, krzyże i kinkiety. Straty oszacowano na około 80 tysięcy złotych.[4]


Personel[edytuj | edytuj kod]

Kierownicy szpitala:

  • siostra Teresa (do 1893 roku)
  • siostra Urbana (1893–1914) roku szpitalem kierował , od 1914r. do 1920r. , a od 1920r. do 1925r. roku
  • siostra Triphonia (1914-1920)
  • siostra Demetria (1920-1925)

Główni lekarze:

  • dr. Fleischar (1869-1877)
  • dr. Ostmann, dr. Siegl (1878-1905)
  • dr Boretius, dr. Modler (1905-1922)
  • dr Palka (1922—1923)
  • dr A. Miedniak (1923-)

Kapelani:

  • Ks. Teodor Kremski (1872-1906)
  • Ks. Alfred Slossarczyk (1909-1920)
  • Ks. Leon Pampuch (1920-1933)
  • Ks. Józef Wojtynek (1933-1939)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30.
  2. Aleksander Żukowski, Anna Gudzik: Szlakami Zielonego Śląska 1. Czerwionka-Leszczyny: Agencja Reklamowo-Wydawnicza Vectra, 2010, s. 288. ISBN 978-83-60891-27-8.
  3. NaszeMiasto Rybnik: W dawnym szpitalu Juliusz powstanie hospicjum i siedziba rodzin zastępczych (pol.). 2011-08-19. [dostęp 2013-09-10].
  4. NaszeMiasto Rybnik: Złomiarze ograbili zabytkową kaplice na terenie kompleksu Juliusz (pol.). 2013-03-19. [dostęp 2013-09-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]