Zygmunt Cwenarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zygmunt Jan Cwenarski
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 9 lipca 1896
Janów
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Charków
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki I Brygada Legionów Polskich
7 Pułk Piechoty Legionów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939

Zygmunt Jan Cwenarski (ur. 9 lipca 1896[a] w Janowie, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Zygmunt Cwenarski urodził się w Janowie woj. lwowskie, był synem Kazimierza i Zofii z domu Strzelbicka. Służył w Legionach Polskich.

9 września 1914 wstąpił do Legionów Polskich i służył w 4 pułku piechoty oraz w 2 pułku piechoty. 16 listopada 1918 dostaje się do niewoli pod Rarańczą. Był internowany na Węgrzech, skąd zbiegł. W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i jako dowódca kompanii karabinów maszynowych służył w 7 pułku piechoty Legionów. W szeregach pułku brał udział w wojnie z bolszewikami. W dniu 18 sierpnia 1920 w walkach pod Werbkowicami Zygmunt Cwenarski otrzymał rozkaz objęcia dowództwa odcinka i przeprowadzenia kontrataku. Cwenarski na czele swojej kompanii przeprowadził kontruderzenie, podrywając za sobą innych i zdobywając Werbkowice, kilkudziesięciu jeńców oraz kilkanaście karabinów maszynowych. Za ten czyn został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

W 1921 roku został zweryfikowany do stopnia porucznika piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. 15 sierpnia 1924 roku został awansowany do stopnia kapitana. Od 1927 służył w jednostkach Korpusu Ochrony Pogranicza, w 9 i 8 batalionie KOP, a następnie był instruktorem wyszkolenia strzeleckiego w Centralnej Szkoły Podoficerów Korpusu Ochrony Pogranicza. W 1935 roku przeszedł do rezerwy z przydziałem do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej. Następnie do Okręg Korpusu Nr VIII. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 71. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[2].

Zygmunt Cwenarski w 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Charkowie i pochowany w bezimiennej mogile zbiorowej. Obecnie jego szczątki spoczywają w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia podpułkownika[3]. Awans został ogłoszony w dniu 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 1 czerwca 1935 ogłoszono sprostowanie daty urodzenia kpt. Zygmunta Jana Cwenarskiego z „7 sierpnia 1894” na „9 lipca 1896”[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 1 czerwca 1935 roku, s. 62.
  2. Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 602.
  3. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  4. Dekret Wodza Naczelnego L. 3397 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 41, s. 1609)
  5. M.P. z 1931 r. nr 251, poz. 335 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  6. M.P. z 1934 r. nr 238, poz. 297 „za zasługi w służbie ochrony pogranicza”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Charków, Warszawa 2003, ​ISBN 83-916663-5-2​, s. 72.
  • K. Banaszek, W. K. Roman, Z. Sawicki, Kawalerowie orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich, Warszawa 2000, s. 52.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.
  • Rocznik Oficerski 1923 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 224, 431;
  • Rocznik Oficerski 1924 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 208, 372;
  • Rocznik Oficerski 1928 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 51, 213;
  • Rocznik Oficerski 1932 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 56, 453;
  • Ogrody Wspomnień - Zygmunt Jan Cwenarski [dostęp 2012-04-21]
  • Katyn... to save from oblivion - CWENARSKI Zygmunt, podpułkownik syn Kazimierza [dostęp 2012-04-21]